D-663 Boeing CH-47D Chinook - KLU
Soesterberg, oktober 2025 – De D-663 Boeing CH-47D Chinook van de Koninklijke Luchtmacht (KLu) staat sinds 6 juni 2024 in het Nationaal Militair Museum op de voormalige vliegbasis Soesterberg. Deze grote transporthelikopter werd in 1996 (om)gebouwd door Boeing en draagt constructienummer M.3663. Het militaire serial D-663 is daarvan afgeleid. Het oorspronkelijke (nimmer gebruikte) USAF-serial is 93-0063.
Nationaal Militair Museum
Tweede leven
Wat niet meer zo vers in ons geheugen stond, is dat deze Chinook bij de KLu eigenlijk al aan haar tweede leven bezig was. In 1993 kocht de KLu namelijk zeven boventallige Boeing Vertol CH-147C's van de Canadese luchtmacht. Dit waren toestellen die vergelijkbaar waren met de Amerikaanse CH-47C's, maar de Canadezen hanteren een eigen typebenaming. Naast deze zes bestaande toestellen kocht de KLu ook zeven fabrieksnieuwe CH-47D's.
De D-663 vloog voorheen als CH147C bij de Royal Canadian Air Force (Volkel, 14 juni 2019)
De D-663 is oorspronkelijk al in 1974 gebouwd bij Boeing Vertol. Het toestel had als constructienummer G-005. Ook toen werd er een – niet gebruikt – USAF-serial toegekend: 74-22062. Op 29 april 1975 ging deze Chinook als CH-147C in Canada vliegen onder het nummer 147005. De heli kwam in dienst bij het 450 Squadron op de Canadese basis Uplands in Ontario. Op 7 januari 1992 nam de Royal Canadian Air Force afscheid van deze CH-147C en keerde het toestel terug naar Boeing. Daar werd het frame omgebouwd tot een CH-47D. Die ombouw was zo rigoureus dat er een nieuw constructienummer werd toegekend: M.3663, en een nieuw bouwjaar: 1996. Daarbij hoorde ook een tweede, fictief, USAF-serial: 93-00663. Op 8 maart 1996 werd het toestel als D-663 overgedragen aan de KLu.
D-663 Boeing CH-47D Chinook in actie tijdens de luchtmachtdgen op Volkel 14 juni 2019
Resumé
Als we alles even samenvatten, dan zijn er aardig wat verschillende identiteiten aan deze helikopter toe te wijzen:
- Twee merknamen: Boeing Vertol en Boeing
- Drie typeaanduidingen: CH-47C, CH-147C en CH-47D
- Twee constructienummers: G-005 en M.3663
- Twee bouwjaren: 1974 en 1996
- Vier militaire serials: 74-22062 (USAF), 147005 (RCAF), 93-00663 (USAF) en D-663 (KLu)
298 Squadron
Tot 2008 verbleef de D-663 bij het 298 Squadron van de Tactische Helikopter Groep van de Koninklijke Luchtmacht op Vliegbasis Soesterberg. Na de sluiting van Soesterberg verhuisde de eenheid naar Gilze-Rijen en werd opgenomen binnen het toen opgerichte Defensie Helikopter Commando (DHC). De D-663 is dus nu weer terug daar waar haar loopbaan ooit begon: Soesterberg. De carrière van de D-663 omvatte onder meer buitenlandse missies in Macedonië, Irak en Afghanistan.
De D-663 Boeing CH-47D Chinook operationeel met een Bambi-bucket tijdens de luchtmachtdagen op Leeuwarden in 2006
Al op 1 juli 2020 werd de D-663 uit dienst genomen. Het toestel kwam in opslag bij de Defensie Materieel Organisatie (DMO) – thans Commando Materieel en IT (COMMIT) geheten – op Gilze-Rijen.
D-663 was een krachtpatser, hier meet een terreinwagen met aanhanger eronder (Volkel, 14 juni 2019)
Uitfasering
Het DHC is de afgelopen tijd volledig overgestapt op de nieuwere CH-47F Chinook-modellen. Daarvan waren er inmiddels al zes in gebruik. De oudere "D-tjes" zijn daardoor uitgefaseerd. In totaal hebben er dertien CH-47D's bij de KLu gevlogen. Daarvan zijn er ooit twee verloren gegaan. De elf overgebleven toestellen zijn nu allen vervangen door veertien nieuwe CH-47F Chinook "MYII CAAS". Dit staat voor Multi-Year II Common Avionics Architecture System en verwijst naar een specifieke moderniseringsstandaard van de CH-47F met betrekking tot avionica en systeemintegratie. De oudere CH-47F-exemplaren zijn geüpgraded naar dezelfde "MYII CAAS"-standaard. In totaal zijn er nu dus twintig CH-47F's actief bij het DHC van de KLu.
De D-604 is één van de nieuwe Boeing CH-47F "MYII CAAS" Chinook's (Lelystad, 27 januari 2025)
Van de oude CH-47D's worden er twee als instructieframe gebruikt en twee, waaronder de D-663, worden bewaard. De overige toestellen hebben inmiddels een civiele baan gevonden in de Verenigde Staten.
D-663 Boeing CH-47D Chinook - KLU
Militair erfgoed
De D-663 is nu formeel onderdeel van de rijkscollectie militair erfgoed. Het is in Europa één van de weinige tentoongestelde Chinooks. We kennen eigenlijk alleen een Chinook HC6A in het Royal Air Force Museum op Cosford in Engeland. Dat toestel is echter niet van binnen te bezichtigen voor het publiek. Dat kan op gezette tijden in Soesterberg wél.
De laadklep an de D-663 Boeing CH-47D Chinook staat open zodat er bij gelegenheid ook publiek in kan
In de museumhal staat de D-663 netjes opgesteld. Het toestel is van alle kanten te fotograferen, al heb je soms wel te maken met tegenlicht.
D-663 Boeing CH-47D Chinook - KLU
Bij een rondje om het toestel is te zien dat het boordkanon aan de linkerzijde nog aanwezig is. De Nederlandse roundel is op de Chinook uitgevoerd in een gecamoufleerde aftoning. Het rood-wit-blauw-oranje is op de heli te vinden in matte tinten die naar groen neigen.
Het boordkannon op de D-663 Boeing CH-47D Chinook
De Nederlandse roundel in schutkleuren
D-663 Boeing CH-47D Chinook - KLU
Blizzard
De D-663 draagt de naam "Blizzard". Naar verluidt is die aan het toestel toegekend nadat het in de strenge winter van 1996 een keer buiten bleef staan. Na een fikse sneeuwbui bleek het toestel de volgende dag half ingesneeuwd te zijn. Gelukkig heeft de Chinook er niets anders aan overgehouden dan deze naam.
De D-663 Boeing CH-47D Chinook heef de bijnaam "Blizzard"
Nog een Chinook!
Wie nog een beetje verder loopt door het Nationaal Militair Museum kan zomaar oog in oog komen te staan met nóg een Chinook-helikopter! Twee toestellen van hetzelfde type in één museum? Dat zie je niet vaak. Maar het gaat hier dan ook om een speciale Chinook: één voor de kleinste, aspirant-piloten van de KLu. Het betreft namelijk een speeltoestel in de vorm van een Chinook. De uitvoering daarvan is naar ons idee erg grappig gedaan. Je herkent het type meteen, en vooral de draaiing van de rotorbladen van deze "dubbele slagroomklopper" is origineel nagebootst met ronde neonlichten.
De tweede Boeing CH-47 in het museum dient als speeltoestel
